Het verhaal van Lt. Ryder’s Gin

Dit jaar is Haaksbergen 75 jaar bevrijd. Daarvoor heeft Stokerij Twentse Ketels een limited edition (75 flessen) Gin ontwikkeld Lt. Ryder’s Gin. De aanleiding voor deze gin* is het onderstaande, op waarheid gebaseerde, verhaal uit Haaksbergen. Lt. Ryder’s Gin heeft naast jeneverbessen, een hoge dosering sinaasappelschillen gehad tijdens het maceratieproces. Sinaasappels geven een frisse citrussmaak aan deze gin én staan ook symbool voor Oranje Boven.

Op 1 april, 1e Paasdag, 1945 werd Haaksbergen bevrijd door het Britse 30e legercorps. De dagen daarna trokken de Engelse en later Canadese troepen door de Haaksbergse straten, met name de Enschedesestraat, op weg naar Duitsland. Haaksbergen werd een doorvoersplek voor manschappen en materieel.

Gedurende hele maand april 1945 werden geregeld Engelse officieren ingekwartierd bij de familie A.J. Leppink aan de Enschedesestraat 11 (nu Ruisschenborgh 11). Deze officieren, die van het front kwamen en met verlof gingen, verbleven enkele dagen in het hoekkamertje rechtsvoor op de eerste verdieping. Ze moesten wachten op een gelegenheid om naar eigen land over te steken. Haaksbergen was hiervoor als tussenstation aangewezen. 

Mijn opa, Arnold Leppink, schreef het volgende: ‘Het waren gasten van velerlei rang, van luitenant tot kolonel, meestal officieren van hogere rang van kapitein tot overste, die de beschikking hadden over een persoonlijke oppasser, een gewoon soldaat, die onderdak vond bij de in de school* tegenover ons gelegerde militairen. Deze oppasser had o.a. de zorg voor de slaapkamer van zijn baas, zoals het bed opmaken en wat er verder bij kwam kijken. Slechts een paar van deze officieren kan ik me nog voor de geest halen. Zo herinner ik me, dat we een paar dagen onderdak verleend hebben aan een luitenant genaamd Ryder. Deze had nog niet de beschikking over een soldaat, oppasser, zoals andere zoveel hoger in rang zijnde. Hij moest dus voor zijn eigen spullen zorgen hetgeen hem blijkbaar niet immer even goed afging’. 

Bij zijn overhaaste vertrek bleven een onordelijk slaapkamer, een vergeten schoen en een half flesje Engelse gin achter. Dat Lt. Ryder de schoen later miste en ook wist waar hij die had achtergelaten bleek een week later. Op de terugweg van zijn verlof, belde hij aan om zijn schoen weer op te halen. Het halve flesje gin was inmiddels in de kelder op een plankje beland en was aan ieders aandacht ontsnapt. 

*Alhoewel er direct na de bevrijding vooral veel Duitse ‘Bummelunder’ van 42% uit de door de Haaksbergse bevolking geplunderde Duitse opslagplaatsen aan de Parallelweg en de Spoorstraat werd gedronken, is gekozen voor het drankje van onze bevrijders: een Engelse gin.

**In de OLS Dorp school (later OBS Dorp, nu bibliotheek) werd op 30 maart een noodhospitaal ingericht voor gewonde Duitse soldaten door het Rode Kruis. Direct na de bevrijding werden hier Engelse en later Canadese soldaten gehuisvest. Major C.C. Laird van het Royal Army Medical Corps en de Engelse Captain Lowe (die leidinggaf aan het Canadese detachement in Haaksbergen) werden op het kamertje (met uitzicht op de school en het kruispunt naar Enschede) ingekwartierd.